Şok ’un Tanımı: Çeşitli sebeplere bağlı olarak, kan dolaşımının giderek azalması ve kaybolması olayına şok denir (koma değil).
Şokun karşılığı, hayatî faaliyetlerin zayıflamasıdır. Şok Sebepleri:
Aşırı kanama, iç kanama, büyük yanıklar, şiddetli ağrılar, zehirlenmeler, alerjik olaylar (örneğin, penisilin alerjisi), bazı kalp-damar-böbrek-sinir hastalıkları, psikolojik olaylar (örneğin, ani ve aşırı korku).
Aşırı kanama sonucu oluşan şok, en çok dolaşım sisteminin yetersizliğini ortaya çıkarır.
Şok Belirtileri:
- Vücut sıcaklığının azalması, vücut sıcaklığının hızla düşmesi.
- Cildin soğuk ve nemli olması (soğuk terleme).
- Titreme.
- Nabzın süratli ve zayıf olması
- Nabzın hissedilmesinde zorluk, sayısında artış.
- Hayatî faaliyetlerin zayıflaması.
- Bilinç kaybı (Aniden olmaz. Zamanla, şok ağırlaşınca oluşur).
- Halsizlik, bitkinlik.
- Deri soluk renklidir.
- Nefes zayıf, fakat hızlıdır.
Şokta İlk Yardım:
- Şokun sebebi ortadan kaldırılır.
- Şok pozisyonuna alınır.
- Hastanın bilincinin açık kalması sağlanır (uyutulmaz).
- Vücut sıcaklığı korunur.
- Hastaya yiyecek-içecek hiçbir şey verilmez.
Örneğin, aşırı kanama sonucu şoka girmekte olan bir yaralıda, kanama durdurulur ve şok pozisyonuna alınır.
İç kanaması olan ve şok durumundaki hastanın bilincinin açık kalması için çaba gösterilir.
Şok Pozisyonu:
- Sırtüstü yatış, ayaklar biraz yukarıda, üstü örtülü, kafa yana çevrilmiş pozisyondur. Şok durumunda yaralının bacakları 30 cm yukarı kaldırılır.
- Şok pozisyonunda hastanın ayaklarının yukarıya kaldırılmasının amacı:
- Şok pozisyonunda hastanın ayaklarını yukarıya kaldırmak, beyne kan gitmesine yardımcı olur, beyne yeterince kan gitmesini sağlar.
- Şok sonucu olan ölümün sebebi, dolaşımdaki yetersizlik sonucu organ ve dokulara kan gitmemesidir.