İnsan vücudunda bulunan kanın vücut ağırlığına oranı 1/13‟tür. Yani, vücut ağırlığının 13‟de 1‟i kandır. Örneğin, 75 kilo ağırlığında bir insanda 75 bölü 13 = 5,7 litre kan bulunur.
Normal yetişkin bir insan, kanama sonucu, vücudundaki kanın en az % 20‟sini kaybederse, hayatî tehlike görülmeye başlar.
Vücutta Bulunan Damarlar:
A- Atardamarlar: Kanı kalpten vücuda (hücrelere, dokulara, organlara) taşırlar. Taşıdıkları kan, temiz kandır. Atardamarlardaki kan basıncı, toplardamarlardakinden fazladır.
B- Toplardamarlar: Kanı vücuttan (hücrelerden, dokulardan, organlardan) toplayıp kalbe taşırlar. (“Toplardamarlar, kanı kalpten vücuda taşır” ifadesi yanlıştır). Taşıdıkları kan, kirli kandır.
C- Kılcal Damarlar: Kılcal damarlardaki kan basıncı, diğer damarlardakinden daha azdır. Bu nedenle, kılcal damar kanamaları önemli değildir.
Kanamaların Özellikleri:
- Atardamar Kanaması: Fışkırma tarzında, kalbin atışına bağlı kesik kesik, açık kırmızı renkte akar. Örneğin, kalbe yakın yerdeki bir kanamada, kalbin atışına bağlı kesik kesik fışkırma tarzında görülen kanama, atardamar kanamasıdır. Benzer şekilde, bir kaza yerinde, yaralılardan birinin dirseği ile omuzu arasında, kalp atımları ile uyumlu ve fışkırır tarzda bir kanama, atardamar kanamasıdır. Atardamar kanamasının rengi açık kırmızıdır çünkü temiz kandır. En tehlikeli kanamadır. Atardamar kanaması, toplardamar kanamasına göre daha tehlikelidir, çünkü kanama fışkırma tarzında olduğundan, kısa zamanda çok fazla kan kaybı olur.
- Toplardamar Kanaması: Yavaş yavaş, devamlı, koyu kırmızı renkte ve yayılarak akar. Rengi koyu kırmızıdır çünkü kirli kandır.
Kanayan yere pamuk-alkol-tentürdiyot (PAT) konulmaz. Kanayan yer oksijenli su ile yıkanmaz.
Kanayan yere sıcak uygulama yapılmaz.
Kanama bölgesindeki pıhtılar yıkanarak temizlenmez. Kanayan yere tuz ve tütün de bastırılmaz.
Kanamayı azaltmak için kanayan yeri kalp seviyesinden yukarıda tutmak gerekir. Kanayan yer kalp seviyesinden yukarıda (üstte) tutulursa kanama bölgesindeki kan basıncı düşer, dolayısıyla kanama miktarı azalır.
Kanayan bölgeyi kalp seviyesinden aşağıda tutmak,
yanlış bir uygulamadır.
İç Kanama Belirtileri:
- -Bulantı ve kusma.
- -Baş dönmesi.
- -Kulaktan veya ağızdan kan gelmesi.
- -Derinin soğuk ve nemli olması.
Reflekslerin güçlü olması, iç kanama belirtisi değildir.